Kategorie
Diatermia krótkofalowa w fizykoterapii
Metody fizykalne, w których wykorzystuje się pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, od wielu lat znajdują zastosowanie w lecznictwie. Rozwój elektroniki umożliwia doskonalenie aparatury wytwarzającej pola elektromagnetyczne oraz wprowadzanie wielu nowych, skutecznych terapii. Istota leczniczego oddziaływania tych metod polega na wytwarzaniu ciepła w tkankach. Z tego też powodu zabiegi, w których na organizm oddziałują elektryczne, magnetyczne i elektromagnetyczne pola wielkiej częstotliwości, noszą nazwę diatermii, czyli głębokiego przegrzania (ciepło endogenne). Pola elektryczne i magnetyczne stosowane w diatermii krótkofalowej (DKF) to drgania o częstotliwości 13,56 MHz i długości fali 22,12 m, o częstotliwości 27,12 MHz i długości fali 11,05 m oraz o częstotliwości 40,68 MHz i długości fali 7,38 m.
Podstawy biofizyczne
W obrębie DKF wyróżnia się metodę kondensatorową i indukcyjną. Obecnie najbardziej popularne jest zastosowanie elektrod kondensatorowych sztywnych, miękkich oraz specjalnego kształtu. W warunkach wykonywania DKF kondensatorowych, w których częstotliwość zmian kierunku natężenia pola elektrycznego sięga nawet 40 MHz, wytwarzanie ciepła wewnątrz ciała zależy przede wszystkim od właściwości dielektrycznych płynów ustrojowych i struktur tkankowych organizmu ludzkiego oraz od przewodnictwa jonowego elektrolitów tkankowych. Pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego w atomach i cząsteczkach (będących elementami budulcowymi poszczególnych tkanek i narządów) następuje przesunięcie ładunku, zwane polaryzacją. Wyróżnia się następujące rodzaje polaryzacji:
- polaryzację elektronową, polegającą na przesunięciu powłoki elektronowej w stosunku do jądra atomu lub przesunięciu powłoki elektronowej cząsteczki o symetrycznym rozkładzie ładunków w stosunku do źródła symetrii ładunków dodatnich;
- polaryzację jonową, występującą w kryształach jonowych, polegającą na przesunięciu w polu elektrycznym jonów dodatnich w jednym kierunku a jonów ujemnych w drugim;
- polaryzację orientacyjną, polegającą na zmianie orientacji przestrzennej cząsteczek o niesymetrycznym rozkładzie ładunków dodatnich i ujemnych, czyli dipoli.
Na skutek polaryzacji, a właściwie przesunięć i ruchu (energia kinetyczna) powłok elektronowych w atomie lub naładowanych elektrycznie cząsteczek dochodzi do wydzielenia się znacznych ilości ciepła na zasadzie tarcia z otoczeniem.
Działanie DKF opiera się na wpływie ciepła na tkanki ustroju. Różnica w stosunku do innych metod ciepłoleczniczych polega na tym, że w omawianym przypadku energia termiczna wytwarza się wewnątrz tkanek, więc jest to ciepło endogenne, w odróżnieniu do ciepła egzogennego, dostarczanego do ustroju z zewnątrz (strumień ogrzanego powietrza, promieniowanie podczerwone, parafina).
Do najważniejszych skutków oddziaływania wytworzonego w tkankach ciepła należy zaliczyć:
- rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz zwiększenie ich przepuszczalności,
- zwiększenie przepływu krwi tętniczej,
- przyspieszenie procesów wchłaniania tkankowego,
- przyspieszenie komórkowej przemiany materii,
- obniżenie pobudliwości nerwowo-mięśniowej,
- działanie przeciwbólowe,
- obniżenie napięcia mięśni.
Zasady dawkowania i aplikacji
Dawkowanie energii pola elektrycznego lub magnetycznego wiekiej częstotliwości nastręcza wielu trudności. Do tej pory nie ustalono dostatecznie ścisłego i obiektywnego sposobu określania dawki zabiegowej, ponieważ ilość wytwarzanego w tkankach ciepła zależy od osobniczego odczuwania wrażenia przegrzania, czasu trwania zabiegu, rodzaju i umiejscowienia procesu chorobowego.
Natężenie pola elektromagnetycznego wielkiej częstotliwości można oszacować za pomocą świetlówki. Poprzez obserwację zmniejszania się intensywności świecenia żarówki, w miarę oddalania się od elektrod kondensatorowych, ocenia się za¬sięg i natężenie pola. Powszechnie stosuje się dawkowanie oparte na doznaniach cieplnych chorego.
Wyróżnia się następujące dawki:
- dawka I (atermiczna), nieco mniejsza od granicy odczuwania łagodnego ciepła, tzw. podprogowa;
- dawka II (oligotermiczna), powodująca odczucie bardzo łagodnego ciepła;
- dawka III (termiczna), przy której chory odczuwa przyjemne i wyraźne ciepło;
- dawka IV (hipertermiczna), przy której chory odczuwa silnie ciepło, jednak bez bolesnych i nieprzyjemnych doznań.
Omówiony sposób dawkowania jest, niestety, obarczony znacznym błędem, ponieważ odczuwanie ciepła zależy od subiektywnej wrażliwości osobniczej. Niezależnie od trudności związanych z zasadami dawkowania w stadiach ostrych i podostrych stosuje się dawki słabe (I i II), zaś w przewlekłych – dawki silniejsze (III i IV). Czas zabiegów DKF waha się zwykle od kilku do 20 minut, w zależności od wskazań i zastosowanej dawki. Zabiegi wykonuje się codziennie lub co drugi dzień. Seria zabiegowa składa się z 10-15 ekspozycji. Jeśli istnieje konieczność ich powtórzenia, należy to uczynić po 1-2-tygodniowej przerwie.
Wskazania do stosowania DKF są bardzo rozległe. Ogólnie można stwierdzić, że metoda ta jest skuteczna we wszystkich schorzeniach, w których celowe jest stosowanie ciepła. W przypadku stwierdzenia w czasie nagrzewania objawów przedawkowania – wzmożenie dolegliwości bólowych, rozprzestrzenienie się stanu zapalnego, bóle głowy, gorączka – należy przerwać terapię. Do przeciwwskazań DKF należą: nowotwory i stany po radioterapii, choroby zakaźne, ciąża, miesiączka, krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg oddechowych, ropne stany zapalne, metalowe implanty oraz czynne choroby naczyń obwodowych. Zabiegów nie powinno się także wykonywać u dzieci.
Tagi: Tags: aparaty do fizykoterapii, diatermia, terapuls
Opublikowano w: Pozostałe | Share on Facebook
Lampa Solux
Lampa sollux – lampa elektryczna przeznaczona do wykonywania zabiegów ciepłoleczniczych i światłoleczniczych w gabinetach fizykoterapii, rehabilitacji i w salonach kosmetycznych.
Lampa emituje promieniowanie widzialne i podczerwone, którego maksymalne natężenie przypada na długość fali około 1400nm. Jest to promieniowanie krótkie, które wnika głębiej w tkanki. Ponadto lampa emituje światło widzialne (białe)[1]. Dodatkowe wyposażenie lampy Sollux stanowią filtry ze szkła uwiolowego w kolorach czerwonym, niebieskim i fioletowym. Przez szkło uwiolowe czerwone przenikają promienie świetlne czerwone i podczerwone, a szkło uwiolowe niebieskie zatrzymuje promienie cieplne, przepuszcza zaś niebieskie świetlne. Filtr fioletowy przepuszcza natomiast promienie fioletowe.
Zastosowanie i sposób użycia
Podczas naświetlań lampę solux ustawia się w odległości 20-30 cm od miejsca nagrzewania (w zależności od indywidualnej wrażliwości pacjenta) przy naświetleniach miejscowych i w odległości ponad 100 cm przy naświetleniach ogólnych. Czas naświetlania zależy od mocy żarówki i rodzaju schorzenia, a intensywność działania m.in. od odległości lampy podczerwonej od skóry i czasu ekspozycji. Przy większej odległości źródła promieniowania od skóry można wydłużyć czas ekspozycji. Przy wykonywaniu naświetlań, szczególnie w okolicy twarzy i klatki piersiowej, oczy należy ochronić specjalnymi okularami ochronnymi.
Lampa z filtrem niebieskim działa przeciwbólowo, ponadto stosuje się ją w celu złagodzenia podrażnień po złuszczaniu naskórka i po jego oczyszczaniu. Światło czerwone zaś łagodzi stany zapalne i przyśpiesza gojenie ran. Produkowane są modele duże lamp do naświetlań ogólnych i modele stołowe do zabiegów miejscowych.
Tagi: Tags: solux, światłolecznictwo
Opublikowano w: Słowniczek pojęć | Share on Facebook
Elektroterapia
Elektroterapia (zwana elektrolecznictwem) jest dziedziną fizykoterapii odpowiadającą za leczenie objawowe schorzeń m.in. układu ruchu i neurologicznych za pomocą aparatów do elektroterapii z wykorzystaniem różnego rodzaju prądów leczniczych, jak: prąd stały, modulowane prądy średniej częstotliwości oraz prądy impulsowe małej i średniej częstotliwości.
Celem elektroterapii jest złagodzenie bólu i poprawienie ukrwienia stymulowanej tkanki. Przyspiesza wchłanianie obrzęków i wysięków śródstawowych.
Tagi:
Opublikowano w: Słowniczek pojęć | Share on Facebook